PL
Wesprzyj

Erlichioza u psów: choroba odkleszczowa i jak jej zapobiegać

ArtykułUdostępnij
7 min czytania Ostatnia aktualizacja:

Z PawPedia, encyklopedii życia ze zwierzętami

Zweryfikowano na podstawie źródeł weterynaryjnych

Spis treści

W skrócie

Erlichioza to choroba przenoszona przez kleszcze, wywoływana przez bakterię Ehrlichia canis i szerzona głównie przez kleszcza psiego brązowego. Może powodować gorączkę, krwawienia i niski poziom płytek krwi, a niektóre psy przez lata noszą ją bez objawów. Natychmiast skontaktuj się z lekarzem weterynarii przy krwawieniu z nosa, które nie ustaje, bladych dziąsłach, czarnym kale lub zasłabnięciu.

Erlichioza u psów
Czarny podpalany pies leży na szarym stole do badań w lecznicy, a dłoń w niebieskiej rękawiczce spoczywa na jego klatce piersiowej.
Pies leżący na stole do badań z dłonią w rękawiczce na klatce piersiowej
PrzyczynaBakteria Ehrlichia canis, która żyje wewnątrz jednego z rodzajów białych krwinek
Najbardziej narażoneU owczarków niemieckich postać przewlekła wydaje się rozwijać częściej niż u innych ras
Jak się przenosiGłównym przenosicielem jest brązowy kleszcz psi
Pierwsze objawyZwykle od jednego do trzech tygodni po ukąszeniu przez zakażonego kleszcza
Częste objawyW stadium ostrym u psów może wystąpić gorączka, spadek energii i słaby apetyt
RozpoznanieZwykle zaczyna się od morfologii krwi; najczęstszym wynikiem jest niska liczba płytek krwi
LeczenieLekarz weterynarii przepisuje antybiotyk z grupy tetracyklin, zwykle na około cztery tygodnie
RokowanieDobre u psów leczonych w stadium ostrym; poważniejsze w stadium przewlekłym
ZapobieganieNie ma szczepionki; zapobieganie polega na ochronie psa przed kleszczami i ich szybkim usuwaniu
Ryzyko dla ludziEhrlichia canis nie jest uważana za poważne zagrożenie dla ludzi
Nagły przypadek, gdyKrwawienie z nosa, które nie ustaje, blade dziąsła, czarny kał, krew w moczu, nagłe osłabienie lub zapaść, trudności z oddychaniem, nagła utrata wzroku

Erlichioza to przenoszone przez kleszcze zakażenie, które występuje u psów w wielu częściach świata. Jest częsta w ciepłych regionach, w tym w basenie Morza Śródziemnego i na Bałkanach. Wywołująca ją bakteria, Ehrlichia canis, żyje wewnątrz jednego z rodzajów białych krwinek. Wiele psów dobrze wraca do zdrowia, jeśli są leczone wcześnie. Inne przez miesiące lub lata bezobjawowo noszą w sobie zakażenie, a niektóre poważnie chorują.

Jeśli adoptujesz psa z Europy Południowej lub Wschodniej, lekarz weterynarii może zaproponować test w kierunku tej choroby. Ten artykuł wyjaśnia, jak choroba się szerzy, na co zwracać uwagę i co może oznaczać dodatni wynik.

Jak się przenosi

Głównym przenosicielem jest brązowy kleszcz psi. Ten kleszcz żeruje głównie na psach i dobrze sobie radzi w ciepłej pogodzie. W przeciwieństwie do większości kleszczy może przejść cały cykl życiowy w pomieszczeniach – w domach i kojcach. W ciepłym klimacie żyje także na zewnątrz.

Kleszcz zakaża się bakterią, gdy żeruje na zakażonym psie. Potem może przekazać ją kolejnemu psu, którego ukąsi. W badaniach do przeniesienia zakażenia dochodziło już w ciągu kilku godzin od przyczepienia się kleszcza, dlatego szybkie zwalczanie kleszczy ma znaczenie. Zakażenie może też przenieść się przez transfuzję krwi od zakażonego dawcy.

Choroba występuje na stałe we wszystkich europejskich krajach basenu Morza Śródziemnego. Badania wykazały obecność przeciwciał przeciw Ehrlichia canis u psów w Bułgarii, Serbii, Macedonii Północnej i Grecji. Niektóre badania sugerują, że choroba może rozprzestrzeniać się do krajów położonych dalej na północ. Przypadki stwierdza się tam też u psów, które podróżowały na południe lub zostały stamtąd adoptowane.

Trzy stadia choroby

Objawy pojawiają się zwykle od jednego do trzech tygodni po ukąszeniu przez zakażonego kleszcza. Następnie choroba na ogół przechodzi przez trzy stadia.

Stadium ostre trwa około dwóch do czterech tygodni. U psów może wystąpić gorączka, spadek energii i słaby apetyt. Węzły chłonne mogą się powiększyć. Badania krwi często wykazują niską liczbę płytek krwi. Płytki krwi biorą udział w krzepnięciu krwi, dlatego niektóre psy łatwiej krwawią. Po tym stadium wiele psów wydaje się zdrowieć, nawet bez leczenia.

W stadium subklinicznym pies wygląda na zdrowego. To stadium może trwać miesiące lub lata. Bakteria może nadal znajdować się w organizmie, a badania krwi mogą wykazywać lekko obniżoną liczbę płytek krwi. Niektóre psy pozbywają się zakażenia. Inne pozostają zakażone, nie wykazując objawów.

U niektórych psów choroba przechodzi następnie w stadium przewlekłe, które jest jej najpoważniejszą postacią. Szpik kostny może przestać wytwarzać wystarczającą ilość komórek krwi. Reakcja układu odpornościowego na zakażenie może też uszkadzać oczy, nerki, stawy i nerwy. U owczarków niemieckich postać przewlekła wydaje się rozwijać częściej niż u innych ras. Lekarze weterynarii nie zawsze potrafią przewidzieć, u których psów choroba będzie postępować, dlatego po dodatnim wyniku testu warto prowadzić dalsze badania kontrolne.

Objawy, na które warto uważać

Objawy bardzo różnią się u poszczególnych psów, a wiele z nich jest początkowo niecharakterystycznych. Właściciele mogą zauważyć następujące zmiany.

  • Gorączka, zmęczenie i mniejsze zainteresowanie jedzeniem
  • Powiększone węzły chłonne, które możesz wyczuć pod żuchwą lub za kolanami
  • Krwawienia z nosa
  • Drobne czerwone plamki lub siniaki na dziąsłach, brzuchu lub skórze
  • Krew w moczu albo czarny, smolisty kał
  • Blade dziąsła i osłabienie
  • Utrata masy ciała w ciągu tygodni lub miesięcy
  • Sztywność, niechęć do chodzenia lub kulawizna
  • Zmiany w oczach, takie jak zaczerwienienie, zmętnienie, krwawienie wewnątrz oka lub pogorszenie widzenia
  • Zaburzona koordynacja ruchów lub inne objawy neurologiczne
  • Długie lub obfite krwawienie podczas cieczki

Te objawy pokrywają się z objawami wielu innych chorób, w tym innych zakażeń przenoszonych przez kleszcze. Lekarz weterynarii pomoże ustalić przyczynę.

Kiedy to nagły przypadek

Natychmiast skontaktuj się z lekarzem weterynarii lub jedź do całodobowej lecznicy weterynaryjnej, jeśli twój pies ma krwawienie z nosa, które nie ustaje, blade lub białe dziąsła, czarny kał, krew w moczu, nagłe osłabienie lub zapaść, trudności z oddychaniem albo nagle stracił wzrok. Mogą to być objawy poważnego krwawienia lub bardzo niskich wartości morfologii krwi. Psy w takim stanie mogą wymagać leczenia szpitalnego.

Jak lekarze weterynarii diagnozują i leczą parwowirozę

Diagnostyka zwykle zaczyna się od pełnej morfologii krwi. Niska liczba płytek krwi to najczęstsze odchylenie i często nasuwa lekarzowi weterynarii podejrzenie choroby odkleszczowej. Częste są też łagodna niedokrwistość i wysoki poziom białka we krwi.

Kolejnym krokiem jest zwykle test na obecność przeciwciał. Niektóre z nich to szybkie testy wykonywane w lecznicy, a inne wysyła się do laboratorium. Test PCR wykrywa materiał genetyczny bakterii i może wykazać aktywne zakażenie. Drobnoustrój rzadko widać pod mikroskopem, więc prawidłowy rozmaz krwi nie wyklucza zakażenia. Przeciwciała pojawiają się zwykle około dwóch tygodni po zakażeniu, więc bardzo wczesny test może dać wynik ujemny. W takim przypadku lekarz weterynarii może powtórzyć test dwa do czterech tygodni później.

Psy z tych samych regionów mogą mieć więcej niż jedno zakażenie przenoszone przez kleszcze lub moskity. Lekarz weterynarii może też zlecić badania w kierunku Anaplasma, Babesia, Hepatozoon lub Leishmania.

Leczenie polega na podawaniu antybiotyku z grupy tetracyklin, zwykle przez około cztery tygodnie. Po krótszej kuracji niektóre psy mogą pozostać zakażone. W fazie ostrej gorączka często spada w ciągu jednego lub dwóch dni, a wyniki morfologii zwykle wracają do normy w ciągu mniej więcej kolejnych dwóch tygodni. Psy z silnym krwawieniem lub bardzo niskimi wynikami morfologii mogą wymagać leczenia szpitalnego, płynoterapii lub transfuzji krwi.

Rokowanie jest dobre u psów leczonych w fazie ostrej. W fazie przewlekłej sytuacja jest poważniejsza, a rokowanie jest niepomyślne, gdy szpik kostny przestał prawidłowo pracować. U psów, które reagują na leczenie, powrót morfologii do normy może trwać miesiącami. Po leczeniu lekarz weterynarii może zalecić badania kontrolne, takie jak powtórna morfologia krwi lub test PCR.

Co oznacza dodatni wynik testu u adoptowanego psa

Dodatni wynik testu na przeciwciała oznacza, że pies w którymś momencie zetknął się z bakteriami Ehrlichia. Nie zawsze oznacza to, że pies jest teraz chory. Przeciwciała mogą utrzymywać się we krwi przez miesiące lub lata, nawet po ustąpieniu zakażenia lub po jego wyleczeniu.

W przypadku zdrowego psa z dodatnim wynikiem testu lekarze weterynarii zwykle oceniają pełny obraz sytuacji. Może to obejmować morfologię krwi z liczbą płytek, badanie moczu na obecność białka, test PCR oraz badania w kierunku innych zakażeń. Nie wszyscy lekarze weterynarii są zgodni co do leczenia zdrowych psów, które mają jedynie przeciwciała. Lekarz weterynarii doradzi, czy rozpocząć leczenie od razu, czy obserwować psa i powtarzać badania krwi.

Przebycie choroby nie daje trwałej ochrony. Pies może zakazić się ponownie, dlatego ochronę przed kleszczami trzeba kontynuować po zakończeniu leczenia.

W Paw Squadron pierwsze przystanki po każdej akcji ratunkowej to weterynarz i kąpiel. Każde zwierzę przechodzi badanie, odrobaczanie i zabieg przeciw pchłom i innym pasożytom. Przed adopcją każde zwierzę otrzymuje też leczenie, szczepienia i mikroczip. Gdy twój nowy pies przyjedzie, zabierz jego dokumentację do swojego lekarza weterynarii. Zapytaj, które badania w kierunku chorób odkleszczowych mają sens w przypadku twojego psa i regionu, z którego pochodzi.

Zapobieganie

Nie ma szczepionki przeciw erlichiozie. Zapobieganie polega na ochronie psa przed kleszczami i szybkim ich usuwaniu. Instrukcję usuwania krok po kroku znajdziesz w poradniku o kleszczach u psów i kotów.

  • Stosuj preparat przeciw kleszczom zalecony przez lekarza weterynarii i zapytaj, jak często go używać w miejscu, w którym mieszkasz. Najlepszą ochronę dają preparaty, które odstraszają kleszcze lub szybko je zabijają, choć żaden preparat nie zatrzyma każdego kleszcza.
  • Sprawdzaj psa codziennie po spacerach. Obejrzyj okolice uszu, głowę, szyję, pachy i przestrzenie między palcami.
  • Szybko usuwaj kleszcze pęsetą z cienkimi końcówkami lub specjalnym narzędziem do usuwania kleszczy. Chwyć kleszcza tuż przy skórze i wyciągnij go prosto, ciągnąc z równomierną siłą.
  • Stosuj ochronę przed kleszczami u wszystkich psów w domu, ponieważ kleszcze mogą przechodzić z jednego psa na drugiego.
  • Dokładnie sprawdź nowo przybyłego psa. Pies z ciepłego regionu może przynieść do domu brązowe kleszcze psie.
  • Jeśli brązowe kleszcze psie zadomowiły się w twoim domu lub kojcu, zwalczaj je zarówno na psach, jak i w pomieszczeniach. Te kleszcze chowają się w szczelinach, za meblami i pod dywanami. Pomocna może być firma zajmująca się zwalczaniem szkodników.
  • Przed podróżą z psem do południowej Europy zapytaj lekarza weterynarii o dodatkową ochronę.

Inne zwierzęta domowe i ludzie

Erlichioza przenosi się przez kleszcze, a rzadko przez transfuzje krwi. Zwykły kontakt między psami, taki jak zabawa czy wspólne miski, nie jest znaną drogą zakażenia. Jeśli u jednego psa w twoim domu wynik testu jest dodatni, zapytaj lekarza weterynarii, czy pozostałe psy też powinny zostać zbadane.

Ehrlichia canis nie jest uważana za poważne zagrożenie dla ludzi. Opisano kilka przypadków zakażenia u ludzi, głównie w Wenezueli. Głaskanie zakażonego psa lub opieka nad nim nie są znaną drogą zakażenia. Kleszcze mogą kąsać także ludzi, więc po przebywaniu na zewnątrz w miejscach, gdzie występują, sprawdź, czy nie masz na sobie kleszczy.

Aby dowiedzieć się więcej o innych schorzeniach częstych u uratowanych psów, przejrzyj artykuły w dziale PawPedia. Jeśli myślisz o adopcji, zacznij od strony Adopcje.

Źródła

Źródła internetowe

  1. Ehrlichiosis and Related Infections in Dogs · Merck Veterinary Manual (Pet Owner Version)
  2. Ehrlichiosis in Dogs · VCA Animal Hospitals
  3. Ehrlichia spp. and Anaplasma spp. · Companion Animal Parasite Council (CAPC)
  4. GL5: Control of Vector-Borne Diseases in Dogs and Cats · ESCCAP
  5. Ehrlichiosis in Dogs: What You Need to Know · American Kennel Club
  6. An update on the treatment of canine monocytic ehrlichiosis (Ehrlichia canis) · Mylonakis M.E. et al., Veterinary journal (London, England : 1997) (2019)
  7. Diagnosis of canine monocytotropic ehrlichiosis (Ehrlichia canis): an overview · Harrus S. et al., Veterinary journal (London, England : 1997) (2011)

Encyklopedie

  1. Ehrlichiosis (canine) · Wikipedia
  2. Ehrlichia canis · Wikipedia

Książki

  1. Sykes JE (ed.). Greene's Infectious Diseases of the Dog and Cat. 5th ed. St. Louis: Elsevier, 2022. ISBN 9780323509343
  2. Алипер Т. И., Непоклонов Е. А., Мухин А. Н. и др.; под ред. Т. И. Алипера. Диагностика и профилактика инфекционных болезней собак и кошек [Diagnosis and Prevention of Infectious Diseases of Dogs and Cats]. Москва: ЗооВетКнига, 2017. ISBN 9785950058103
  3. Ettinger SJ, Feldman EC, Côté E (eds.). Textbook of Veterinary Internal Medicine: Diseases of the Dog and the Cat. 8th ed. St. Louis: Elsevier, 2016. ISBN 9780323312110
  4. J. E. Barlough 編(小西信一郎、長谷川篤彦 監訳). 小動物の感染症マニュアル [Manual of Small Animal Infectious Diseases (Japanese edition)]. 東京: 文永堂出版, 1990. ISBN 483003078X
  5. Nelson RW, Couto CG. Small Animal Internal Medicine. 6th ed. St. Louis: Elsevier, 2019. ISBN 9780323570145

Ten artykuł zawiera ogólne informacje i nie jest poradą weterynaryjną. W sprawach zdrowia swojego zwierzęcia zawsze konsultuj się z lekarzem weterynarii. Niektóre obrazy w dziale PawPedia mogą być wygenerowane przez AI.

Ta strona została ostatnio zaktualizowana 30 września 2026 r.

Zapisz się do naszego newslettera

Wieści z akcji ratunkowych i aktualności od zespołu.