Kedilerde Enfeksiyöz Anemi (Hemotropik Mikoplazma): Belirtileri ve Tedavisi
Hayvanlarla yaşam ansiklopedisi PawPedia’dan
Veteriner kaynaklarla doğrulanmıştır
İçindekiler
Kısaca
Kedilerin enfeksiyöz anemisi, kedinin kırmızı kan hücrelerine tutunan çok küçük bakterilerin neden olduğu ve anemiye yol açan bir kan enfeksiyonudur, ancak enfekte kedilerin birçoğu hiç hasta görünmez. Belirtiler arasında soluk diş etleri, yorgunluk ve iştahsızlık bulunur. Antibiyotiklerle tedavi edilir. Diş etleri beyaz ya da çok soluksa veya kedi hızlı nefes alıyorsa ya da yere yığılırsa hemen bir veterinere başvurun.

| Diğer adı | Hemobartonelloz |
|---|---|
| Neden | Kedinin kırmızı kan hücrelerine tutunan, hemotropik mikoplazma adı verilen çok küçük bakteriler |
| En çok risk altında olanlar | Dışarı çıkabilen kediler, erkek kediler, yaşlı kediler ve FIV veya FeLV taşıyan kediler |
| Nasıl bulaşır | Başlıca şüpheli kavgalardır (tam olarak kanıtlanmamıştır); kan nakli ve steril olmayan iğneler de enfeksiyonu bulaştırabilir |
| Sık görülen belirtiler | Soluk diş etleri, halsizlik, güçsüzlük, saklanma, iştahsızlık, kilo kaybı, gelip giden ateş |
| Tanı | Veteriner muayenesi ve kan testleri; kan örneğinde yapılan PCR testi bakterileri saptar ve hangi türün bulunduğunu gösterir |
| Tedavi | Genellikle veteriner hekimin reçete ettiği, ağızdan verilen ve en az iki hafta, bazen daha uzun süren antibiyotikler; ağır anemide klinikte yatış gerekebilir |
| Prognoz | Tedaviye erken başlandığında genellikle iyidir |
| Korunma | Aşı yoktur; kedileri evde ya da güvenli, çevrili bir dış alanda tutmak kavgaları azaltır |
| İnsanlar için risk | Çok düşük kabul edilir |
| Şu durumlarda acil | Beyaz veya çok soluk diş etleri, dinlenirken hızlı ya da ağız açık nefes alma, ayakta duramayacak kadar güçsüzlük veya yığılıp kalma |
Kedi enfeksiyöz anemisi, hemotropik mikoplazmalar ya da kısaca hemoplazmalar adı verilen çok küçük bakterilerin neden olduğu bir kan enfeksiyonudur. Bu bakteriler kedinin kırmızı kan hücrelerinin yüzeyine tutunur. Vücut daha sonra hasar gören hücreleri, yerine yenilerini koyabildiğinden daha hızlı ortadan kaldırır ve kedide anemi (kansızlık) gelişir. Eski kitaplar, etkenin daha önceki adından dolayı bu hastalığa hemobartonelloz der. Enfekte kedilerin birçoğu hiçbir zaman hasta görünmez. Diğerlerinde ise anemi hızla ağırlaşabilir. Tedaviye erken başlandığında sonuç genellikle iyidir.
Nedenleri
Kedileri enfekte eden üç hemoplazma türü vardır ve bu türlerin verdiği zarar büyük ölçüde farklıdır. Mycoplasma haemofelis en tehlikelisidir. Daha önce sağlıklı olan bir kedide bile ağır anemiye neden olabilir. Candidatus Mycoplasma haemominutum en yaygın türdür ve tek başına nadiren hastalığa yol açar. Candidatus Mycoplasma turicensis daha az görülür ve genellikle hafif seyreder.
Daha hafif seyreden iki tür, genellikle ancak kediyi başka bir şey zayıflattığında anemiye yol açar. Kedi lösemi virüsü (FeLV), kedi immün yetmezlik virüsü (FIV), başka bir hastalık ya da bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar hastalanma olasılığını artırabilir. Bir kedi aynı anda birden fazla türü de taşıyabilir.
Bu enfeksiyonlar, Avrupa’nın her yeri de dâhil olmak üzere dünya genelinde kedilerde görülür. Araştırmalar, dışarı çıkabilen kedilerin, erkek kedilerin, yaşlı kedilerin ve FIV ya da FeLV taşıyan kedilerin daha sık enfekte olduğunu göstermektedir.
Kedilere nasıl bulaşır
Gündelik yaşamdaki kesin bulaşma yolu henüz tam olarak kanıtlanmamıştır. Başlıca şüpheli kavgalardır. Enfekte kedilerin tükürüğünde, diş etlerinde ve tırnaklarında bakteri izlerine rastlanmıştır; bu nedenle ısırıklar ve derin tırmalamalar olası bir giriş yoludur. Bu da dışarı çıkan erkek kedilerin daha yüksek risk altında olmasıyla örtüşür.
Kan nakli enfeksiyonu bulaştırabilir; steril olmayan iğneler veya cerrahi aletler de bulaştırabilir. Bu nedenle kan bağışçısı kediler önceden taramadan geçirilmelidir. Anneden yavrulara geçiş bildirilmiştir, ancak tam olarak kanıtlanmamıştır.
Pireler uzun süre hastalığı yaymakla suçlandı ve birçok eski kaynak hâlâ bunu söyler. Son araştırmalar, pirelerin en fazla küçük bir rol oynadığını düşündürmektedir. Yine de düzenli pire kontrolünü sürdürmeye değer; çünkü yoğun pire yükü, özellikle yavru kedilerde, tek başına anemiye neden olabilir.
Dikkat edilmesi gereken belirtiler
Belirtiler, hangi türün söz konusu olduğuna ve aneminin ne kadar hızlı geliştiğine bağlıdır. Sahipler çoğu zaman önce sessizleşmiş, yorgun bir kedi fark eder. En yaygın belirtiler şunlardır.
- Soluk pembe, beyaz ya da grimsi diş etleri
- Halsizlik ve güçsüzlük, her zamankinden fazla uyuma, saklanma
- İştahsızlık ve kilo kaybı
- Dinlenirken bile hızlı nefes alma veya hızlı kalp atışı
- Gelip giden ateş
- Dehidrasyon (sıvı kaybı)
- Diş etlerinde, deride veya gözlerde sararma (sarılık); bu daha az görülür
Sağlıklı diş etleri pembedir. Kontrol etmek için iyi bir gün ışığında kedinizin üst dudağını nazikçe kaldırın. Bazı kedilerin diş etlerinde koyu lekeler bulunur; bu yüzden pembe bölgelere bakın. Bir sorun çıkmadan önce kedinizin normal diş eti rengini bilmek faydalıdır.
Bazı kedilerde iniş çıkışlar görülür. Kandaki bakteri sayısı enfeksiyondan sonraki birkaç ay boyunca keskin biçimde artıp azalabilir; bu nedenle bir kedi düzelmiş gibi görünüp sonra yeniden kötüleşebilir. Enfeksiyonu uzun süre taşıyan kediler çoğu zaman hiçbir belirti göstermez.
Ne zaman acil durumdur
Mycoplasma haemofelis hızla ağır anemiye neden olabilir. Kedinizin diş etleri beyaz ya da çok solgunsa, dinlenirken hızlı ya da ağzı açık nefes alıyorsa, ayakta duramayacak kadar güçsüzse ya da yığılıp kalıyorsa hemen veteriner hekiminize veya bir acil veteriner kliniğine başvurun. Yemeyi bırakan ve saklanan bir kedinin de kısa süre içinde, tercihen aynı gün muayene edilmesi gerekir. Tedavi edilmezse akut hastalığa yakalanan yaklaşık üç kediden biri ölebilir; bu nedenle hızlı müdahale önemlidir.
Veteriner hekimler nasıl teşhis eder
Veteriner hekim kedinizi muayene eder; diş etlerini, kalbini ve solunumunu kontrol eder ve karnını elle yoklar. Dalak bazen büyümüştür. Kan testleri aneminin ne kadar ağır olduğunu ve kemik iliğinin yeni kırmızı kan hücreleri üretip üretmediğini gösterir.
Bakteriler bazen mikroskop altında bir kan yaymasında görülebilir. Bu test birçok enfeksiyonu gözden kaçırır; çünkü kandaki organizma sayısı sürekli değişir. Bakterilerin genetik materyalini saptayan PCR testi çok daha güvenilirdir ve hangi türün bulunduğunu gösterir. Veteriner hekiminiz bu test için bir laboratuvara kan örneği gönderebilir.
Pozitif bir sonuç hastalığı her zaman açıklamaz; çünkü birçok sağlıklı kedi daha hafif seyreden türleri taşır. Veteriner hekiminiz genellikle aneminin başka nedenlerini de araştırır. FeLV ve FIV testleri yaygın olarak yapılır; çünkü bu virüsler enfeksiyonla bağlantılıdır ve onu daha ciddi hâle getirebilir.
Tedavi ve iyileşme
Tedavi genellikle ağızdan verilen ve en az iki hafta, bazen daha uzun süren bir antibiyotik kürüdür. İlacı seçecek ve kürün ne kadar süreceğine karar verecek olan veteriner hekiminizdir. Kediniz daha iyi görünse bile kürü tam olarak reçete edildiği şekilde tamamlamak en iyisidir. Veteriner hekiminiz tedavi sırasında ve sonrasında kanı yeniden kontrol etmek isteyebilir.
Ağır anemisi olan kedilerin klinikte kalması gerekebilir. Destekleyici tedavi oksijen, sıvı tedavisi ve kan naklini içerebilir. Bir araştırmada bu hastalık nedeniyle tedavi edilen kedilerin yaklaşık üçte birinin kan nakline ihtiyacı olmuştur. Bir kedi yalnızca antibiyotiklere yanıt vermediğinde bazen bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar da eklenir; ancak kedilerin çoğu bu ilaçlar olmadan iyileşir.
Evde, kediniz iyileşirken onu içeride, sıcak ve sakin bir ortamda tutmak; mamasını, suyunu ve kum kabını yakınına koymak faydalıdır. Diş etlerini ve iştahını her gün kontrol edin; güçsüzlük ya da soluk diş etleri geri dönerse veteriner hekiminizi arayın.
Tedavi çoğu zaman bakterileri tamamen ortadan kaldırmaz; bu nedenle iyileşen birçok kedi taşıyıcı olarak kalır. Bu kediler sağlıklı görünür ve kan değerleri normal ya da normale yakındır. Enfeksiyon daha sonra, örneğin stres, başka bir hastalık ya da bağışıklık sistemini baskılayan bir tedavi sırasında yeniden alevlenebilir. Sağlıklı taşıyıcılar genellikle tedavi edilmez. Bazı durumlarda, örneğin Mycoplasma haemofelis taşıyan bir kedi bu enfeksiyonu hiç geçirmemiş kedilerle yaşıyorsa, veteriner hekiminiz enfeksiyonu temizlemeyi denemek için daha uzun bir tedavi planı önerebilir.
Diğer evcil hayvanlar ve insanlar
Hemoplazmalar genellikle tek bir hayvan türüne özgü kalır. Kedilerde bulunan türler köpeklerde bulunanlardan farklıdır; bu nedenle enfeksiyonun kediler ile köpekler arasında geçmesi olası görülmez.
Evdeki diğer kediler de, büyük olasılıkla kavgalar yoluyla, enfekte olabilir. Kediler arasındaki gerginliği ve kavgaları az tutmak akıllıca olur. Diğer kedilerinizin kontrol edilmesi gerekip gerekmediğini veteriner hekiminize sorun.
İnsanlar için risk çok düşük kabul edilir. Bağışıklık sistemi zayıflamış ve çok sayıda kedi ısırığına ve tırmalamasına maruz kalmış bir kişide Mycoplasma haemofelis enfeksiyonuna benzer bir enfeksiyon tanımlanmıştır, ancak bu tür vakalar çok nadirdir. Hasta bir kediyle temastan sonra ellerinizi yıkamak ve her ısırığı ya da tırmalamayı hemen temizlemek, özellikle bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler için iyi bir alışkanlıktır.
Korunma ve yeni sahiplenilen kediler
Bu enfeksiyonlara karşı bir aşı yoktur. Korunma, kedilerin enfeksiyonla karşılaşma yollarına odaklanır. Kedileri evde tutmak ya da onlara güvenli ve çevrili bir dış alan sağlamak, tanımadıkları kedilerle kavgaları azaltır. Düzenli pire ve parazit kontrolü, aneminin diğer nedenlerine karşı korur. Veteriner hekiminize FeLV ve FIV testlerini ve FeLV aşısını sormak da faydalıdır; çünkü bu virüsler hemoplazma hastalığını ağırlaştırabilir.
Sokaktan kurtarılan kediler çoğu zaman dışarıda yaşamak ve diğer kedilerle kavga etmek gibi başlıca risk faktörlerini taşır. Paw Squadron’da her kurtarmanın ardından ilk duraklar veteriner ve banyodur; veteriner kontrolü, iç parazit tedavisi ile pirelere ve diğer parazitlere karşı tedavi yapılır. Sahiplenmeden önce her hayvanın kontrolü, tedavisi ve aşıları yapılır ve mikroçipi takılır.
Bir kedi hiçbir belirti göstermeden hemoplazma taşıyabilir ve rutin bir veteriner kontrolü bunu her zaman saptayamaz. Yeni bir eve taşınmak streslidir ve stres bazen gizli bir enfeksiyonu yeniden ortaya çıkarabilir. Sahiplendikten sonraki ilk haftalarda kedinizin diş etlerini ara sıra kontrol edin, iştahını ve enerjisini gözlemleyin. Kedinizin geçmişini veteriner hekiminize anlatmak iyi bir fikirdir; böylece ileride anemi ortaya çıkarsa bu enfeksiyonu göz önünde bulundurabilir. Kurtarılmış bir kediye yuva olmayı düşünüyorsanız Sahiplendirme sayfamız ve SSS sürecin nasıl işlediğini açıklar.
Ayrıca bakınız
Kurtarmalarımızdan
8:31Terk Edilen Yavru Köpek Kurtarıldıktan Sonra Gülümsemeyi BırakmadıTailor Swift · 2 Temmuz 2022
11:00Terk Edilen Yavru Köpek Çöp Konteynerine Atıldı, Bu Olana Kadar Hayatta Kalma Mücadelesi VerdiBruce Springclean · 18 Haziran 2022
12:49Terk Edilen Yavru Köpek, Bu Olana Kadar Çaresizce Yardım İçin YalvarıyorduShania Drain · 9 Mart 2022
Kaynaklar
Çevrimiçi kaynaklar
- Anemia in Cats · Merck Veterinary Manual (Pet Owner Version)
- Diseases Caused by Blood Parasites in Cats · Merck Veterinary Manual (Pet Owner Version)
- Hemotropic Mycoplasma · Tasker S., The Veterinary clinics of North America. Small animal practice (2022)
- Feline hemotropic mycoplasmas · Sykes J.E., The Veterinary clinics of North America. Small animal practice (2010)
- Mycoplasma haemofelis infection and its correlation with feline leukemia virus (FeLV) and feline immunodeficiency virus (FIV) in cats in Southern Brazil · da Rosa Maciel A. et al., Comparative immunology, microbiology and infectious diseases (2023)
Ansiklopediler
- Mycoplasma haemofelis · Wikipedia
Kitaplar
- Sykes JE (ed.). Greene's Infectious Diseases of the Dog and Cat. 5th ed. St. Louis: Elsevier, 2022. ISBN 9780323509343
- Алипер Т. И., Непоклонов Е. А., Мухин А. Н. и др.; под ред. Т. И. Алипера. Диагностика и профилактика инфекционных болезней собак и кошек [Diagnosis and Prevention of Infectious Diseases of Dogs and Cats]. Москва: ЗооВетКнига, 2017. ISBN 9785950058103
- Ettinger SJ, Feldman EC, Côté E (eds.). Textbook of Veterinary Internal Medicine: Diseases of the Dog and the Cat. 8th ed. St. Louis: Elsevier, 2016. ISBN 9780323312110
- Little SE (ed.). The Cat: Clinical Medicine and Management. St. Louis: Elsevier Saunders, 2012. ISBN 9781437706604
- 田中茂男、津曲茂久、鎌田寛、亘敏広. 猫の医学 [Feline Medicine]. 東京: 時事通信出版局, 2011. ISBN 9784788711617
Bu makale genel bilgi amaçlıdır, veteriner tavsiyesi değildir. Hayvanınızın sağlığıyla ilgili her zaman bir veteriner hekime danışın. PawPedia’daki bazı görseller yapay zekâ ile oluşturulmuş olabilir.
Bu sayfa en son 19 Ekim 2026 tarihinde güncellendi.