Kokcydioza u szczeniąt i kociąt: objawy i leczenie

Jak zwierzęta zarażają się kokcydiami

Zarażone zwierzę wydala z kałem mikroskopijne jaja, zwane oocystami. Świeży kał na początku nie jest zakaźny. Jaja potrzebują czasu poza organizmem, aby dojrzeć: od kilku godzin przy ciepłej pogodzie do kilku dni w chłodniejszych warunkach. Potem mogą pozostawać zakaźne przez wiele miesięcy w wilgotnych, osłoniętych miejscach, takich jak gleba i podłogi kojców.

Szczeniak lub kociak zaraża się, połykając dojrzałe jaja. Może do tego dojść podczas lizania ziemi, zabawek, łap lub sierści rodzeństwa z miotu albo podczas jedzenia z brudnej miski. Psy i koty mogą też zarazić się pasożytem, zjadając myszy lub inne małe zwierzęta, które są nosicielami jego formy spoczynkowej. Surowe mięso takich zwierząt jest rzadszym źródłem zakażenia.

Większość pierwszych zakażeń następuje we wczesnym okresie życia, często w wieku od trzech do ośmiu tygodni. Choroba jest najczęściej obserwowana u szczeniąt i kociąt w wieku około dwóch do czterech miesięcy. Od połknięcia pasożyta do pojawienia się jaj w kale mija mniej więcej od 6 do 10 dni. Zatłoczenie, złe warunki sanitarne, nagła zmiana diety oraz stres związany z podróżą lub przeprowadzką do nowego domu mogą nasilić zakażenie. Starsze zwierzęta zwykle nabywają odporność i rzadko chorują, choć nadal mogą wydalać niewielką liczbę jaj.

Objawy, na które warto uważać

Niektóre zarażone szczenięta i kocięta nie mają żadnych objawów. U innych biegunka pojawia się mniej więcej wtedy, gdy w kale zaczynają się pojawiać jaja. Częste objawy to:

• Miękki lub wodnisty kał, czasem ze śluzem
• Krew w kale w cięższych przypadkach
• Słaby apetyt
• Spadek masy ciała lub brak oczekiwanego przyrostu masy ciała
• Zmęczenie i mniejsze zainteresowanie zabawą
• Dyskomfort w okolicy brzucha
• Wymioty w cięższych przypadkach
• Objawy odwodnienia, takie jak suche lub lepkie dziąsła i skóra, która po delikatnym uniesieniu powoli wraca na miejsce

Biegunka u młodego zwierzęcia może mieć wiele przyczyn, w tym robaki, Giardia, wirusy i nagła zmiana karmy. Kokcydia mogą też występować razem z innymi problemami. Dlatego badanie kału mówi znacznie więcej niż wygląd kału.

Kiedy to nagły przypadek

Bardzo młode szczenięta i kocięta mają niewielkie rezerwy. Mogą szybko tracić płyny, a ciężka kokcydioza może być u młodych zwierząt śmiertelna. Najlepiej skontaktować się z lekarzem weterynarii tego samego dnia, jeśli młode zwierzę ma krwistą biegunkę, ciągle wymiotuje, odmawia jedzenia, wydaje się słabe lub nietypowo spokojne albo ma biegunkę, która nie ustępuje. Wymioty, biegunka i osłabienie mogą być też objawami parwowirozy u szczeniąt lub panleukopenii u kociąt. Obie są poważnymi chorobami wirusowymi, które wymagają pilnej pomocy. Jeśli zadzwonisz do lecznicy przed przyjazdem, personel będzie mógł się przygotować i zadbać o bezpieczeństwo innych pacjentów.

Jak lekarze weterynarii stawiają diagnozę

Diagnoza zaczyna się od próbki kału. Laboratorium szuka jaj pod mikroskopem, zwykle po zmieszaniu próbki ze specjalnym roztworem, dzięki któremu jaja wypływają na powierzchnię. Niektóre lecznice oferują też testy antygenowe lub PCR, które wykrywają materiał pasożyta w kale.

Najlepszy wynik daje jak najświeższa próbka. Wynik ujemny nie zawsze wyklucza kokcydia. Na wczesnym etapie zakażenia pasożyt może jeszcze nie wydalać jaj, a większość zwierząt wydala jaja tylko przez około 5–10 dni. Jeśli objawy się utrzymują, lekarz weterynarii może zlecić powtórne badanie.

Wynik dodatni też nie dowodzi, że to kokcydia powodują biegunkę. Zdrowe zwierzęta mogą być nosicielami niewielkiej liczby jaj i nie chorować. Lekarz weterynarii ocenia cały obraz, w tym wiek zwierzęcia, jego historię, objawy i wyniki innych badań.

Jak wygląda leczenie

Kokcydia to pasożyty jednokomórkowe, dlatego potrzebny jest lek, który działa właśnie na nie. Lekarz weterynarii dobierze odpowiedni lek do gatunku, wieku i stanu zdrowia twojego zwierzęcia. W zależności od leku leczenie może polegać na podaniu jednej dawki lub na kuracji trwającej kilka dni. Najlepiej postępować zgodnie z zaleceniami lekarza weterynarii i przeprowadzić całą kurację.

Wczesne leczenie pomaga, ponieważ pasożyt szybko namnaża się w jelitach, a chore zwierzę wydala bardzo dużo jaj. Z tego powodu lekarze weterynarii często zalecają leczenie całego miotu i wszystkich młodych zwierząt, które mieszkają razem, także tych bez objawów.

Zwierzęta z biegunką mogą też potrzebować leczenia wspomagającego. Może ono obejmować płyny przy odwodnieniu, łatwostrawną dietę i utrzymywanie młodych zwierząt w cieple. Ciężko chore szczenięta i kocięta mogą wymagać pobytu w lecznicy. Łagodne zakażenia czasem ustępują bez leków, a lekarz weterynarii może ocenić, czy leczenie jest potrzebne. Lepiej unikać domowych sposobów i resztek leków po innym zwierzęciu. Zanim cokolwiek podasz, zapytaj lekarza weterynarii.

Sprzątanie w domu

Jaja w otoczeniu to główny powód, dla którego kokcydia wracają. Są odporne na wiele popularnych domowych środków dezynfekujących, dlatego najwięcej dają szybkie usuwanie kału i dokładne sprzątanie. Zwykle zaleca się następujące kroki:

• Sprzątaj kał szybko, co najmniej raz dziennie, zanim jaja zdążą dojrzeć.
• Wybieraj zanieczyszczony żwirek z kuwet co najmniej raz dziennie i regularnie je myj.
• Często pierz legowiska, koce i miękkie zabawki w gorącej wodzie.
• Codziennie myj miski na jedzenie i wodę.
• Jeśli możesz, czyść twarde podłogi i wybiegi parą, a potem pozwól powierzchniom całkowicie wyschnąć. Wysychanie również skraca czas przeżycia jaj.
• Dbaj o czystość sierści wokół ogona, ponieważ przyklejony do niej kał może przenosić jaja.
• Myj ręce po kontakcie z kałem, żwirkiem lub zwierzęciem z biegunką.

Lekarz weterynarii może polecić środek czyszczący, który działa na kokcydia, ponieważ wiele zwykłych produktów nie działa. W przypadku kotów trzymanie ich w domu i zwalczanie myszy w domu i wokół niego zmniejsza ryzyko nowych zakażeń.

Przenoszenie na inne zwierzęta i ludzi

Kokcydia łatwo przenoszą się między młodymi zwierzętami tego samego gatunku. Szczeniak może zarazić inne szczenięta, a kociak inne kocięta. Kokcydia psów nie zarażają kotów, a kokcydia kotów nie zarażają psów. Dorosłe zwierzęta w domu zwykle mają odporność i rzadko chorują. Lekarz weterynarii doradzi, czy one również potrzebują badania kału.

Kokcydia psów i kotów nie zarażają ludzi. Mycie rąk nadal jest ważne, ponieważ kał młodego zwierzęcia może zawierać inne pasożyty, które mogą przenosić się na ludzi. Szczególna ostrożność jest wskazana, jeśli w domu mieszka kobieta w ciąży, osoba starsza lub ktoś z osłabionym układem odpornościowym.

Kokcydia u uratowanych i świeżo adoptowanych zwierząt

Kokcydia występują u psów i kotów na całym świecie, także w całej Europie. Zakażenie jest częstsze u młodych zwierząt z zatłoczonych miejsc, takich jak schroniska, psiarnie i hodowle. Stres związany z podróżą i przyzwyczajaniem się do nowego domu może też spowodować zaostrzenie istniejącego zakażenia.

W Paw Squadron pierwsze przystanki po każdej akcji ratunkowej to weterynarz i kąpiel. Każde zwierzę przechodzi badanie, odrobaczanie i zabieg przeciw pchłom i innym pasożytom. Przed adopcją każde zwierzę jest też leczone, szczepione i otrzymuje mikroczip. Mimo to młode zwierzę może zarazić się kokcydiami w okresie akcji ratunkowej, a zakażenie może wyjść na jaw dopiero później, przy kolejnym badaniu kału albo gdy przeprowadzka wywoła miękki kał.

Jeśli twój nowy szczeniak lub kociak ma biegunkę w pierwszych dniach w domu, warto podawać tę samą karmę co wcześniej, szybko sprzątać kał i umówić się do lekarza weterynarii ze świeżą próbką. Warto też zabrać dokumentację zdrowotną otrzymaną razem ze zwierzęciem. Jeśli masz pytania przed adopcją lub po niej, zajrzyj do naszego FAQ lub wyślij zgłoszenie adopcyjne.