Eklampsja u karmiących suk: objawy i pomoc w nagłym przypadku

Co jest przyczyną

Mleko jest bogate w wapń. Gdy suka karmi, wapń przechodzi z jej krwi do mleka. Organizm zwykle uzupełnia go z pożywienia i z kości. W eklampsji organizm nie nadąża i poziom wapnia we krwi spada. Nerwy i mięśnie potrzebują wapnia do prawidłowej pracy. Gdy jego poziom spada zbyt nisko, nerwy stają się nadmiernie pobudliwe, a mięśnie zaczynają drgać, drżeć i ulegać skurczom.

Większość przypadków pojawia się, gdy szczenięta mają od jednego do czterech tygodni, mniej więcej wtedy, gdy produkcja mleka osiąga szczyt. Rzadko eklampsja zaczyna się pod koniec ciąży. Może też wystąpić w trakcie samego porodu, kiedy niski poziom wapnia może utrudniać poród. U kotów ten sam problem może pojawić się w okresie porodu i karmienia, ale zdarza się rzadko.

Eklampsja ma źródło w gospodarce wapniowej organizmu samej matki. Nie jest zakażeniem, więc nie może przenieść się na inne psy, koty ani ludzi, a szczenięta się nią nie zarażają.

Psy bardziej narażone

Eklampsja może wystąpić u każdej suki matki, niezależnie od rasy i wielkości miotu. U niektórych jest jednak bardziej prawdopodobna.

• Rasy małe i miniaturowe, takie jak chihuahua, szpic miniaturowy, pudel toy, pinczer miniaturowy i shih tzu
• Matki karmiące miot liczny jak na swoją wielkość
• Matki, które w ciąży i w okresie karmienia były na ubogiej lub niezbilansowanej diecie, w tym na niepełnowartościowej diecie domowej
• Matki, którym w ciąży podawano suplementy wapnia
• Bardzo oddane matki, które rzadko odchodzą od szczeniąt, by zjeść i odpocząć

Dodatkowy wapń w czasie ciąży zwiększa ryzyko, ponieważ sprawia, że organizm wycisza własny system regulacji poziomu wapnia we krwi. Gdy zaczyna się karmienie i zapotrzebowanie gwałtownie rośnie, ten system reaguje zbyt wolno. Dlatego lekarze weterynarii na ogół odradzają suplementy wapnia i duże ilości nabiału w czasie ciąży, chyba że przepisał je lekarz weterynarii.

Objawy, na które warto uważać

Pierwsze objawy łatwo przeoczyć, bo mogą przypominać zwykłą krzątaninę świeżo upieczonej matki. Suka może mocno dyszeć i wydawać się niespokojna lub zalękniona. Jej chód może wyglądać na sztywny i szczudłowaty.

Gdy poziom wapnia dalej spada, objawy stają się wyraźniejsze.

• Drżenie, drgania lub skurcze mięśni, często w obrębie nóg lub pyska
• Skomlenie, chodzenie tam i z powrotem lub ślinienie się
• Pocieranie pyska łapami lub o podłogę
• Chwiejne lub sztywne nogi, osłabienie albo niemożność utrzymania się na nogach
• Dezorientacja, nietypowa drażliwość lub agresja albo silne reakcje na hałas i dotyk
• Wysoka temperatura ciała i szybkie bicie serca
• Drgawki z usztywnieniem ciała i nóg
• Zapaść

Nieleczona eklampsja może doprowadzić do śpiączki i śmierci. Przejście od łagodnych objawów do ciężkich może nastąpić w ciągu kilku godzin.

Kiedy to nagły przypadek

Eklampsja zawsze jest traktowana jako nagły przypadek. Lekarze weterynarii zalecają, by zadzwonić do swojego weterynarza lub do najbliższej całodobowej lecznicy weterynaryjnej, gdy tylko karmiąca suka lub suka w zaawansowanej ciąży zacznie drżeć, chodzić sztywno albo wyda się niespokojna w sposób do niej niepodobny. Czekanie, aż to minie, nie jest bezpieczne, nawet jeśli suka na jakiś czas wydaje się uspokajać. Warto poinformować lecznicę, że suka karmi, aby personel mógł się przygotować.

Podczas przygotowań do wyjazdu najlepiej zabrać od niej szczenięta, aby nie mogły ssać. Mogą pozostać razem w pudełku z ciepłym kocem i pojechać z tobą albo zostać z kimś, kto zapewni im ciepło. Trzymaj matkę w cichym, spokojnym miejscu i obchodź się z nią delikatnie. Suka w takim stanie może być zdezorientowana i może ugryźć, nawet jeśli zwykle jest łagodna. Jeśli wystąpią drgawki, trzymaj ręce z dala od jej pyska i odsuń wszystko, w co mogłaby uderzyć.

Lekarze weterynarii odradzają leczenie suki w domu tabletkami z wapniem, mlekiem lub innymi suplementami. Leczenie w domu oznacza stratę czasu, a szybko działające leczenie podaje się dożylnie w lecznicy. Jeśli prowadzisz dom tymczasowy dla organizacji ratującej zwierzęta, najpierw zadzwoń do lekarza weterynarii, a potem jak najszybciej powiadom organizację.

Jak lekarze weterynarii diagnozują i leczą parwowirozę

Lekarze weterynarii często od razu podejrzewają eklampsję na podstawie wywiadu i objawów. Mała suka z drżeniami kilka tygodni po porodzie to bardzo typowy obraz. Ponieważ stan jest pilny, leczenie często zaczyna się przed otrzymaniem wyników badań. Badanie krwi potwierdza niski poziom wapnia. Lekarz weterynarii może też sprawdzić poziom cukru we krwi, bo niski poziom cukru może dawać podobne objawy, i wykluczyć inne przyczyny, takie jak zatrucie, padaczka czy zakażenie macicy lub gruczołów mlekowych.

Podstawą leczenia jest wapń podawany powoli dożylnie. Wapń wpływa na serce, dlatego podczas wlewu lekarz weterynarii osłuchuje serce lub obserwuje zapis EKG na monitorze, a jeśli rytm się zmieni, zwalnia lub przerywa podawanie. U wielu suk poprawa następuje w ciągu kilku minut. W zależności od tego, jak ciężki jest jej stan, suka może też otrzymać płyny i leki przerywające drgawki. Gorączka zwykle szybko ustępuje, gdy skurcze mięśni zostaną opanowane, a lekarz weterynarii zdecyduje, czy potrzebne jest jakiekolwiek schładzanie.

Gdy jej stan się ustabilizuje, lekarz weterynarii zwykle wypisze ją do domu z wapniem do podawania doustnie, a czasem także z witaminą D, na resztę okresu karmienia. Najlepiej podawać wyłącznie preparat i dawkę zalecone przez lekarza weterynarii. Przy szybkim leczeniu większość suk w ciągu kilku godzin dochodzi do siebie i całkowicie wraca do zdrowia.

Opieka nad szczeniętami po leczeniu

Lekarze weterynarii zwykle zalecają, by przez 12–24 godziny po leczeniu szczenięta nie ssały matki. W tym czasie potrzebują mleka zastępczego dla szczeniąt, podawanego z butelki lub strzykawki, oraz stałego ciepła. Bardzo młode szczenięta nie potrafią dobrze regulować temperatury ciała, dlatego zapytaj lekarza weterynarii, jak często je karmić i w jakiej temperaturze je utrzymywać.

Gdy szczenięta wrócą do matki, lekarz weterynarii może zaproponować dokarmianie ich mlekiem zastępczym, aby ją odciążyć. Jeśli eklampsja powróci w tym samym okresie karmienia, miot zwykle trzeba na stałe odłączyć od matki. Szczenięta młodsze niż około cztery tygodnie odchowuje się wtedy ręcznie na mleku zastępczym, a starsze odsadza się i przestawia na karmę dla szczeniąt.

Jak zmniejszyć ryzyko

Najważniejszą ochroną jest dobre żywienie. Przez cały okres ciąży i karmienia lekarze weterynarii zalecają pełnoporcjową gotową karmę przeznaczoną dla suk ciężarnych i karmiących albo dobrej jakości karmę dla szczeniąt. W okresie karmienia pozwól suce jeść i pić tyle, ile chce, i stawiaj jedzenie oraz wodę tam, gdzie może po nie sięgnąć bez odchodzenia na długo od szczeniąt. W czasie ciąży najlepiej unikać suplementów wapnia i nabiału, chyba że przepisze je lekarz weterynarii.

Liczny miot pochłania dużo wapnia. Mniej więcej od trzeciego lub czwartego tygodnia życia szczenięta mogą oprócz ssania dostawać mleko zastępcze i miękką karmę dla szczeniąt, co zmniejsza ilość mleka, którą suka musi wyprodukować. Pomagają jej też krótkie przerwy od szczeniąt, dzięki którym może spokojnie zjeść i odpocząć.

Eklampsja prawdopodobnie wystąpi ponownie w kolejnych ciążach. To jeden z powodów, by porozmawiać z lekarzem weterynarii o sterylizacji suki, gdy szczenięta zostaną odsadzone, a ona wróci do zdrowia.

Uratowane matki i matki w domach tymczasowych

Organizacje ratujące zwierzęta często przyjmują ciężarne suki z ulicy albo matki znalezione z młodym miotem. Wiele z nich przed uratowaniem długo źle się odżywiało, a nikt nie zna ich przeszłości. Mała suka z licznym miotem, która żyła na ulicy, bardzo dobrze pasuje do obrazu grupy ryzyka, dlatego osobom prowadzącym domy tymczasowe przydaje się dobra znajomość objawów.

W Paw Squadron pierwsze przystanki po każdej akcji ratunkowej to lekarz weterynarii i kąpiel. Wizyta u lekarza weterynarii obejmuje badanie, odrobaczanie i zabieg przeciw pchłom i innym pasożytom. Jeśli w twoim domu tymczasowym jest ciężarna lub karmiąca suka, wcześnie zapytaj lekarza weterynarii o jej dietę i o to, kiedy zacząć dokarmianie licznego miotu. Do czasu odsadzenia szczeniąt miej pod ręką numery swojego lekarza weterynarii i najbliższej całodobowej lecznicy weterynaryjnej i zaglądaj do suki kilka razy dziennie. Drżenie, sztywność lub silne dyszenie, które wydają się nie na miejscu, to powód, by od razu zadzwonić.

W naszym FAQ znajdziesz odpowiedzi na częste pytania o adopcję, a w dziale PawPedia – więcej poradników o opiece nad matkami i małymi szczeniętami.