Owrzodzenia i zapalenie rogówki u psów: objawy i leczenie

Jak dochodzi do uszkodzenia rogówki

Rogówka jest zbudowana z warstw. Cienka warstwa zewnętrzna to nabłonek. Pod nim leży zrąb (istota właściwa) – gruba warstwa środkowa, która nadaje rogówce wytrzymałość. Blisko tylnej powierzchni znajduje się bardzo cienka błona zwana błoną Descemeta. Płytki wrzód obejmuje tylko warstwę zewnętrzną. Głęboki wrzód sięga w głąb zrębu. Im głębszy wrzód, tym poważniejszy.

U psów większość wrzodów zaczyna się od urazu. Oto najczęstsze przyczyny.

• Zadrapanie przez kota, cierń lub gałąź albo podczas ostrej zabawy
• Ocieranie pyska o dywan lub meble
• Nasiona, piasek lub inne drobiny, które dostały się pod powieki
• Szampon, kurz lub inne substancje chemiczne, które dostały się do oka
• Powieki podwinięte do wewnątrz lub dodatkowe rzęsy, które ocierają się o oko
• Zbyt małe wytwarzanie łez, znane jako zespół suchego oka

Gdy wrzód już powstanie, często dostają się do niego bakterie, a zakażenie może go pogłębić. Niektóre choroby również sprzyjają powstawaniu wrzodów lub spowalniają ich gojenie. Należą do nich cukrzyca, choroba Cushinga i niedoczynność tarczycy.

Psy bardziej narażone

Rasy krótkopyskie, takie jak mopsy, buldogi francuskie i buldogi, mają wypukłe oczy osadzone w płytkich oczodołach. Niektóre z tych psów nie potrafią całkowicie domknąć powiek. Rogówka pozostaje odsłonięta, więc łatwiej wysycha i ulega urazom. Z biegiem lat może to prowadzić do blizn, brązowego barwnika na rogówce i nawracających wrzodów. Włosy lub fałdy skóry dotykające oka dodatkowo nasilają problem.

Boksery są znane z wolno gojącego się wrzodu powierzchownego, często nazywanego wrzodem indolentnym. Zwykle pojawia się on u psów w średnim lub starszym wieku. Mogą na niego chorować także golden retrievery. Większe ryzyko mają też psy dowolnej rasy z zespołem suchego oka lub problemami z powiekami.

Objawy, na które warto uważać

Wiele psów okazuje ból swoim zachowaniem, zanim zauważysz cokolwiek na oku. Zwróć uwagę na mrużenie lub trzymanie jednego oka zamkniętego, więcej łez niż zwykle i wydzielinę z kącika oka. Twój pies może pocierać oko łapą, ocierać pysk o ziemię lub unikać jasnego światła. Różowa tkanka wokół oka może być zaczerwieniona i obrzęknięta. Część oka może wyglądać na zamgloną lub zmętniałą. W miarę gojenia rogówki na jej powierzchni mogą wrastać drobne czerwone naczynia krwionośne.

Niektóre wrzody są zbyt małe, by można je było zobaczyć bez specjalnego barwnika. Jeśli twój pies mruży oko lub trzyma jedno oko zamknięte, zaleca się, aby wkrótce je zbadać, nawet jeśli tobie wydaje się ono normalne.

Kiedy to nagły przypadek

Natychmiast skontaktuj się z lekarzem weterynarii, jeśli na oku widać wgłębienie lub krater albo przejrzyste, szkliste miejsce pośrodku zmętniałego obszaru. Mogą to być objawy tego, że wrzód przeszedł niemal przez całą grubość rogówki. Jeśli ostatnia cienka warstwa pęknie, płyn z wnętrza oka wycieka i oka może nie dać się uratować. Oko, które wygląda na miękkie, galaretowate lub rozpływające się, również wymaga pilnej pomocy. Tak samo jest w przypadku zmętniałego obszaru, który stale się powiększa, gęstej żółtej lub zielonej wydzieliny albo każdego urazu oka zadanego kocim pazurem.

Jeśli do oka dostanie się szampon lub substancja chemiczna, natychmiast zadzwoń do lecznicy. Mogą ci tam zalecić, aby przed przyjazdem delikatnie przepłukać oko czystą, letnią wodą. Rasy krótkopyskie wymagają szczególnej ostrożności przy każdym urazie oka, ponieważ wrzody mogą się u nich szybko pogłębiać.

Jak lekarze weterynarii diagnozują i leczą parwowirozę

Podstawowe badanie jest szybkie. Lekarz weterynarii nakłada na oko kroplę pomarańczowego barwnika. Barwnik przywiera do każdego miejsca, w którym brakuje zewnętrznej warstwy, i jest tam widoczny na zielono. Specjalne światło pomaga uwidocznić bardzo małe wrzody. Lekarz weterynarii poszuka też przyczyny. Zwykle oznacza to sprawdzenie powiek i rzęs, zajrzenie pod powieki w poszukiwaniu zanieczyszczeń i zmierzenie wytwarzania łez. Przy głębokich lub zakażonych wrzodach lekarz weterynarii może pobrać z oka próbkę do badań laboratoryjnych.

Leczenie zależy od tego, jak głęboki jest wrzód i co go spowodowało. Prosty wrzód powierzchowny zwykle leczy się kroplami lub maścią z antybiotykiem, aby zapobiec zakażeniu, a także lekami przeciwbólowymi. Niektóre psy dostają też krople, które rozluźniają mięśnie wewnątrz oka i łagodzą ból. Trzeba również usunąć przyczynę. Wrzód się nie zagoi, dopóki dodatkowa rzęsa lub podwinięta powieka będzie go stale ocierać.

Głębokie wrzody wymagają intensywniejszego leczenia. Może to oznaczać częstsze podawanie kropli, leki doustne przeciwbólowe i przeciwzapalne oraz krople z surowicy przygotowywane z krwi, które pomagają spowolnić rozpad rogówki. Wiele głębokich wrzodów wymaga operacji wzmacniającej rogówkę, na przykład przeszczepu tkanki z różowej błony wyściełającej oko. Lekarz weterynarii może skierować cię do specjalisty okulistyki weterynaryjnej.

Wrzody indolentne wymagają innego podejścia. Zewnętrzna warstwa na brzegu wrzodu pozostaje luźna i nie przylega. Lekarz weterynarii często usuwa tę luźną tkankę i może delikatnie ponacinać dno wrzodu, aby nowe komórki mogły się na nim utrzymać.

Steroidowych kropli do oczu nie stosuje się, dopóki wrzód jest otwarty, ponieważ mogą spowolnić lub zatrzymać gojenie i prowadzić do poważnych powikłań. Dlatego najlepiej nie używać kropli pozostałych po wcześniejszym problemie lub przepisanych innemu zwierzęciu, chyba że lekarz weterynarii zbadał oko. Po wygojeniu wrzodu lekarz weterynarii może czasem zastosować takie krople, aby zmniejszyć pozostałe naczynia krwionośne i bliznowacenie.

Czas gojenia i opieka w domu

Prosty wrzód powierzchowny często goi się w ciągu tygodnia, czasem w ciągu trzech do pięciu dni. Wrzody indolentne goją się dłużej i mogą nawracać. Głębokie wrzody goją się jeszcze dłużej i wymagają ścisłej kontroli. Po wygojeniu może pozostać słaba, zamglona blizna, a lekarz weterynarii powie ci, czy prawdopodobnie wpłynie ona na wzrok.

Lekarz weterynarii powtórzy test z barwnikiem, aby potwierdzić, że wrzód się zamknął. W zależności od tego, jak poważny jest wrzód, wizyty kontrolne mogą się odbywać w odstępach od jednego dnia do tygodnia. W domu w gojeniu oka pomagają poniższe kroki.

• Jeśli lekarz weterynarii wypisze psa do domu w kołnierzu ochronnym, nie zdejmuj kołnierza, aby pies nie mógł pocierać oka ani trącać go łapą.
• Podawaj każdy lek zgodnie z harmonogramem ustalonym przez lekarza weterynarii. Jeśli masz dwa rodzaje kropli, zapytaj, ile odczekać między nimi.
• Kontynuuj leczenie, dopóki lekarz weterynarii nie potwierdzi, że wrzód się zagoił, nawet jeśli oko wcześniej zacznie wyglądać lepiej.
• Przychodź na każdą wizytę kontrolną.
• Zadzwoń do lecznicy, jeśli mrużenie się nasili, zmętniały obszar się powiększy lub zmieni się wydzielina.
• Dopóki oko się goi, trzymaj psa z dala od zarośli, ostrych zabaw i innych zwierząt, które mogłyby go zadrapać.

Inne rodzaje zapalenia rogówki

Pannus, nazywany też przewlekłym powierzchownym zapaleniem rogówki, to choroba o podłożu immunologicznym, która zwykle nie wiąże się z wrzodem. Najczęściej występuje u owczarków, greyhoundów i jamników, choć mogą na nią chorować także inne rasy i mieszańce. Naczynia krwionośne i zmętniała tkanka zwykle pojawiają się najpierw na zewnętrznym, dolnym brzegu rogówki i powoli rozprzestrzeniają się na jej powierzchni. Trzecia powieka – dodatkowa powieka w wewnętrznym kąciku oka – może również się pogrubić i stracić ciemny kolor na brzegu. Światło ultrafioletowe nasila pannus. Choroby nie da się wyleczyć, ale dożywotnie stosowanie leków do oczu i regularne kontrole pozwalają utrzymać ją pod kontrolą.

Brązowy barwnik widoczny na oczach wielu psów ras krótkopyskich to kolejna postać długotrwałego zapalenia rogówki. Gromadzi się powoli z powodu odsłonięcia rogówki, zespołu suchego oka albo rzęs i włosów ocierających oko. Zwykle nie da się go całkowicie cofnąć, dlatego regularne badania oczu pomagają wcześnie go wychwycić i leczyć przyczynę.

Zapobieganie i świeżo adoptowane psy

Wrzód rogówki spowodowany urazem, rzęsą lub zespołem suchego oka nie przenosi się na inne zwierzęta ani na ludzi. Niektóre choroby zakaźne, takie jak nosówka, mogą powodować wydzielinę z oczu razem z innymi objawami choroby. Przed nimi chronią aktualne szczepienia.

Nie da się zapobiec każdemu zadrapaniu, ale kilka nawyków zmniejsza ryzyko. Podczas kąpieli chroń oczy psa przed szamponem. Nowego psa zapoznawaj z kotem domownikiem powoli i spokojnie. W przypadku ras krótkopyskich poproś lekarza weterynarii, aby przy każdej wizycie sprawdzał powieki, rzęsy i wytwarzanie łez. Jeśli twój pies ma zespół suchego oka lub pannus, kontynuuj leczenie, nawet gdy oczy wyglądają dobrze.

W Paw Squadron pierwsze przystanki po każdej akcji ratunkowej to lekarz weterynarii i kąpiel, a przed adopcją każde zwierzę przechodzi badanie, leczenie i szczepienia oraz otrzymuje mikroczip. Pies, który kiedyś żył na ulicy, może mieć na rogówce stare blizny po dawnych urazach. Nowy dom może też przynieść nowe zagrożenia, takie jak kot domownik albo żywiołowa pierwsza zabawa z innym psem. W pierwszych tygodniach zwracaj uwagę na mrużenie lub łzawienie oczu i umów wizytę u swojego lekarza weterynarii, aby od początku znał oczy twojego psa. Więcej poradników o zdrowiu znajdziesz w dziale PawPedia.